Gedeelde eenzaamheid

Eind september, ingeklemd tussen de Week van de Eenzaamheid en de Dag van de Incontinentie, presenteerde onze nationale meetlat, het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), de uitslagen van een onderzoek naar – eenzaamheid. Altijd leuk voor onder de kerstboom.

In 2017 voelde bijna 30% van de Nederlandse bevolking zich eenzaam. 7% voelde zich in sterke mate eenzaam. De oorzaak is vooral het ontbreken van een partner in het huishouden. Alleenstaande ouders met kleine kinderen en gescheiden mensen rapporteren het vaakst dat zij ernstig eenzaam zijn.

Aha, geen zielige bejaarden dus. Kennelijk werkt de centrale opvang met slappe hap en kinderlijke knutselwerkjes op dit punt afdoende. Nee, de eenzaamheid betreft vooral de gescheidenen. Mensen die eerst samenwoonden en nu niet meer.
Nou, dan is hier nog een leuk vooruitzicht. Het CBS voorziet dat in 2048 bijna 1 op de 4 volwassen inwoners alleen woont. De tweezitsbank kan definitief naar het stort.

Heerlijk, cijfers. Ze zeggen met hun suggestieve meetbaarheid van het leven soms zoveel meer dan woorden. Elke politicus weet dat.

Bij het onderzoek van het CBS was ook een staatje meegeleverd met lokale uitslagen. Even inzoomen. Wat blijkt, in Zundert is maar liefst 48% eenzaam, 12% zelfs ernstig eenzaam. Zowat de helft van de bevolking! Hoe kan dat? Wij zijn hier met z’n allen toch zo’n sterke, sociale gemeenschap met een super florerend verenigingsleven en alles. Een schoolvoorbeeld van de ideale samenleving. Hoe kan een mens zich hier nou eenzaam voelen?!

Zit het ‘m soms in de duizenden arbeidsmigranten? Zouden zij die uitslag hier zo lelijk vertekenen? Dat zou op zich best gekund hebben. Ik denk dat mensen die huis en haard verlaten om hier alleen te werken en te sparen, ofwel: hun leven uitstellen, verschrikkelijk eenzaam kunnen zijn. Tussen wal en schip. Net als vluchtelingen en andere nieuwkomers. Maar nee, deze groepen werden niet in het CBS-onderzoek betrokken. We zijn het echt zelf.

Misschien is het dan zo dat er júist door dat sterke, sociale leven zich hier zoveel mensen eenzaam voelen. Elke groepsvorming leidt immers ook tot uitsluiting. Wij hebben een clubke opgericht en jij hoort daar niet bij.  Vette pech. Wie niet voor het corso is, ligt eruit. Zoiets? Of geldt ook voor ons de landelijke uitleg? Dat de eenzaamheid vooral gemeten is bij alleenstaanden? Zijn de meeste vragenlijsten dan soms op Patersven in de bus gestopt?

Zundert scoort met z’n 48% eenzaamheid erg hoog, we staan in Brabant op een gedeelde derde plaats met Eindhoven. Dat laatste is simpel te verklaren: in Eindhoven wonen veel PSV-fans en daar wil een normaal mens niets mee te maken hebben, toch?
Wie staan er boven ons, al is het nipt? Baarle-Nassau (50%) en Rucphen (49%). Oké, ook Baarle-Nassau is verklaarbaar, met al die rare landgrenzen. Bijna alle buren zijn daar buitenlanders. Een bodem voor eenzaamheid.

Blijft over, de gemeente Rucphen. We delen dus gevoelens van eenzaamheid met dorpen als Sprundel en Sint Willebrord. Fraai is dat. Maar weet je wat wij nog meer met hen delen: een zekere, politieke voorkeur. Het is  dat die partij met de verkiezingen bij ons niet meedoet, maar anders zou de PVV hier bijna net zo hoog scoren als in ’t Heike. Ook dat is officieel gemeten. Het leidt tot de vraag: bestaat er samenhang tussen PVV-stemmers en eenzaamheid?

Een ander staatje uit het CBS-archief leert dat de meeste PVV-stemmers zich aan de rand van Nederland bevinden, in de provinciale uithoeken, ver van de centrale regering in Den Haag. Illustratief voor het feit dat PVV-stemmers zich vaak achtergesteld voelen, vergeten, over het hoofd gezien. Me dunkt dat gevoelens van eenzaamheid dan ook snel op de loer liggen.

Zullen we daarom juist in deze tijd van het jaar gewoon eens wat aardiger zijn voor PVVkiezers en liefhebbers van ander populisme? Als je d’r eentje ziet, zeg even gedag, maak een praatje en stop hem of haar iets lekkers toe. Een kerststol of een blikje ragout uit je kerstpakket. Dat staat mooi, vooral in de Week van de Fijne Dagen.

Geef een reactie