Wij willen bijdragen aan de natuur en niet vernietigen’

Een sterke plant kweek je het beste door duurzaam te werken en alles goed op elkaar af te stemmen. Een gezond bodemleven is daarbij een eerste vereiste. Marc (53) en Mariëlle (50) Lodders hebben dat altijd voor ogen gehouden sinds ze in 1997 de boomkwekerij aan de Oude Lentsebaan in Wernhout overnamen van vader Jac Lodders.

“We proberen ons product af te stemmen op wat de klant vraagt. Dat leren we vooral door rond te reizen en klanten te bezoeken. Zo krijgen we een goede feeling met wat de markt wil. Op dit moment zijn bijvoorbeeld ‘bloemheesters’ als ribes, vlinderstruik en ganzerik populair. Potentiële kopers volgen ons bedrijf soms al enkele jaren via internet of op beurzen, voordat we worden benaderd. Het gaat mij om de afzet. Die is in bijna heel Europa en soms ver daarbuiten. Zo hebben we vorig jaar voor het eerst planten geleverd aan een klant in Zuid-Korea.”

Marc wist van jongs af aan dat hij later op de kwekerij van zijn vader wilde werken. “Ik was blij dat ik op mijn achttiende van school kon om aan de slag te gaan. Mijn vader had een speciaal inwerkprogramma voor mij bedacht: ik mocht bamboestokken zetten bij de jonge boompjes. De grond was veel te droog en na twee weken waren mijn handen helemaal kapot, toen vond hij het tijd om mij te hulp te komen. Als ik eraan terugdenk doen mijn handen nog zeer.” Het was veelal handwerk in de boomteelt. Vader had met zijn beide zoons de taken op het bedrijf goed verdeeld: pa deed de verkoop/handel, Marc de logistiek en zijn broer Bert bestierde gedurende tien jaar de kwekerij. “Mijn vader heeft vanaf het eerste moment gezegd dat we het bedrijf moesten inrichten, zoals we dat zelf wilden.”

Café Stuivezand speelde een belangrijke rol in het uitgaansleven van de Zundertse jeugd. Daar ontmoette Marc de zeventienjarige Mariëlle en vanaf dat moment zijn ze vrijwel onafscheidelijk. Ze werkte eerst nog bij het GAK in Breda, maar viel in bij Lodders op kantoor toen een collega ziek was. Dat is nu zo’n 28 jaar geleden. “Ik ben er zo ingerold, want zelf kom ik niet uit een kwekersgezin”, zegt Mariëlle. Het ondernemende stel neemt in 1998 het bedrijf officieel over, maar de rol van vader Lodders is nog lang niet uitgespeeld. Dan slaat het noodlot toe. “Mijn vader was op zakenreis naar Italië toen we het bericht kregen dat hij was overleden”, vertelt Marc. “Hij was pas 57 jaar en van de ene op de andere dag moesten we zelf verder. Toen hebben we echt ‘groene sneeuw’ gezien. Dag en nacht werken in de hoop dat we onze klanten konden bedienen en niemand tekort deden. Dat is ons gelukt, samen met ons hele team.”

Tijdens deze heftige fase kwam Marc tot de conclusie dat hij nog lang niet alles wist van het bedrijf. Daarom wilde hij aan de hand van een ISO-certificering kijken waar het bedrijf stond. “We haalden het certificaat en tijdens dat proces bleek dat duurzaamheid een belangrijke factor was binnen ons bedrijf. Die kant wilden we zeker op en dat wilden we ook beter belichten. Een certificaat zegt niks over je product, maar ik wist wel dat ik zo hoog mogelijk wilde scoren op het gebied van duurzaamheid. Dat betekent bijvoorbeeld dat je het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zo veel mogelijk beperkt. Dat je gebruik maakt van natuurlijke materialen zoals eigen compost, organische meststoffen en maximaal hergebruik. We telen bijvoorbeeld alles in de volle grond.”

Zo min mogelijk gewasbeschermingsmiddelen gebruiken is op dit bedrijf een ‘must’, maar ook een heikel punt. “Je kunt niet zeggen dat je helemaal geen chemische middelen gebruikt, dat is gewoon een illusie. Maar je moet er wel goed over nadenken wat je wel en niet gebruikt. De mens kan ook niet volledig leven van natuurlijke producten en neemt af en toe een medicijn om de balans te herstellen. Bij de plant gaat het er ook om dat hij zo sterk mogelijk wordt tijdens het kweekproces en daarmee zijn eigen weerstand opbouwt. Daarin verschilt de plant niet van de mens.” Alleen chemisch ingrijpen als het echt niet anders kan. Regelmatig krijgt de kweker de vraag wat hij over zijn planten uitrijdt als hij op de trekker zit met een landbouwspuit. “Ik vind dergelijke discussies altijd heel vervelend”, zegt Mariëlle. “Mensen denken al snel dat je met een gifspuit rondrijdt. Dat is lang niet altijd zo. We willen onze bodem en planten zo gezond mogelijk hebben en houden. Dat is ook in ons belang.” Marc vult aan: “Het gaat meestal om voedingssupplementen voor de planten en biologische sporenelementen om de bodem te verbeteren.”

Produceren met aandacht voor de kenmerken van de natuur en de balans in de gaten houden. Zo worden bloemenvelden ingezaaid om te zorgen voor een betere balans. “Deze bloemenvelden zorgen ervoor dat insecten, zoals bijen, hommels, gaasvliegen, zweefvliegen, roofwantsen en dergelijke, de kwekerij weten te vinden vanuit de insectenhotels. Dat deze insecten de natuurlijke vijanden zijn van een aantal soorten, die onze planten bedreigen, is mooi meegenomen. Er ontstaat dan vanzelf een natuurlijk evenwicht”, zegt hij.

Soms bieden veranderingen ook weer kansen. “Sinds de ruilverkaveling moet elke kweker vier meter van de waterkant van de grotere watergangen afblijven. Dat was een voorwaarde van het Waterschap om zo te voorkomen dat er vervuiling (door middel van gewasbeschermingsmiddelen) in het oppervlaktewater komt. Ikzelf heb toen een infiltratiegreppel gegraven in overleg met het Waterschap. Daarin zakt het overtollige regenwater weg en blijven eventuele resten van gewasbeschermingsmiddelen achter. Vervolgens kun je dit bezinksel meten door het op te vangen in meetbakken. En wat blijkt? Er wordt nauwelijks iets van restmiddel gemeten”, concludeert Marc.

De ontwikkelingen van de techniek in de landbouw staan niet stil. Daar waar de sector handen tekort komt, biedt mechanisatie uitkomst. Die nieuwe technieken richten zich op de precisieboomteelt. “Ik heb mijn trekkers uitgerust met gps. Hierdoor rijden we altijd over dezelfde paden en kunnen we de bodem dieper losmaken langs de drainage, want de trekker weet precies waar die loopt. Zo heb je geen schade. Maar je kunt op die manier ook gedoseerd organische meststoffen of bio stimulators toevoegen. Doordat je de gps op de vierkante meter kunt afstellen, kunnen we in de toekomst een egaler gewas kweken. Zo kun je het machinaal bewerken eenvoudiger uitvoeren en wordt alles optimaal benut.”

Passie voor het bedrijf is voor Marc en Mariëlle een voorwaarde om te kunnen werken. “We willen in de voorhoede blijven. Iets halve bak doen, telt niet voor ons.” Daarom zet Marc zich sinds zo’n tien jaar in voor Treeport en hamert hij vooral bij jongeren op het belang van een overkoepelende brancheorganisatie in de boomteelt. Het gaat om het doen van gezamenlijk onderzoek en het delen van kennis. “Mede dankzij de inzet van de gemeente Zundert hebben we flinke slagen kunnen maken in de afgelopen jaren. De basis hiervoor werd gelegd in 2007 toen wethouder Peter van de Wiel door mij werd uitgedaagd over het stookbeleid. In de jaren daarna hebben achtereenvolgens de wethouders Willemijn van Hees en Piet Utens de ontwikkelingen bij Treeport uit volle overtuiging en met hulp ondersteund. Ook onze burgemeester Leny Poppe-de Looff is altijd een groot pleitbezorger geweest.”

In de komende jaren verwacht Marc vooral schaalvergroting vanwege het gebrek aan opvolging bij veel boomkwekers. Ook een stuk extensivering door de terugkeer van wisselteelten, omdat er zuinig moet worden omgesprongen met de grond. En gestructureerd vervoer van bomen en planten in deze omgeving. “Gewoon een belletje plegen als je planten klaar staan op het erf of in de schuur. Net als bij het systeem van Über. Hoe tof is dat?”

Lodders Kwekerij
Oude Lentsebaan 5
076-597 37 86
info@lodders.nl
https://www.lodders.nl/

ADVERTORIAL
Tekst: Annelies Wijnen
Foto’s: Jan Stads

Dit verhaal verscheen in 200% ZUNDERT Editie 2 – December 2018